Genormaliseerd geweld. Hoe we geweld normaal zijn gaan vinden.
Het gaat om gedrag waarbij macht wordt ingezet, schade ontstaat of wordt vergroot, iemand wordt beperkt in vrijheid, waardigheid of autonomie.
Geweld uit zich op verschillende niveaus: lichamelijk, emotioneel, psychologisch, relationeel en sociaal.
Geweld hoeft niet zichtbaar te zijn én hoeft niet intentioneel te zijn om schade te veroorzaken. Herhaling en normalisering spelen een belangrijke rol.
Ontstaan van geweld
Geweld ontstaat vaak geleidelijk binnen relaties, families, groepen en andere systemen zoals professionele organisaties.
Wat regelmatig klein begint, kan zich vlug verdiepen en uitbreiden naar een meer agressieve vorm van geweld. Veel vormen van geweld worden pas herkend wanneer zij escaleren.
De mildere vormen worden vaak gezien als gedoe, conflict of lastig gedrag. Terwijl juist deze vroege geweldsvormen de voedingsbodem zijn voor verdere grensoverschrijding.
Genormaliseerde grensoverschrijding
Ik schreef eerder over genormaliseerde grensoverschrijding.
Dit is de mildste vorm van geweld die er is. En heel vaak ook geïntegreerd in onze maatschappij en in de talloze culturen die onze wereld telt.
Thema’s die vaak in het gedrang komen zijn veiligheid, gelijkheid, vrijheid en autonomie.
Normalisatie ontstaat door herhaling en context. Wanneer gedrag vaker voorkomt, verschuift de algemene norm. Hierdoor raakt de ervaring van degene die wordt geraakt naar de achtergrond.
Ook machtsverschillen spelen een rol.
Psychologische aantasting en emotioneel geweld
Wanneer je iemand vraagt wat geweld is, wordt er regelmatig alleen fysiek en dodelijk geweld benoemd.
Psychologische aantasting en emotioneel geweld zijn lastiger te herkennen dan fysiek geweld. Ze laten minder zichtbare sporen na.
Terwijl de impact van psychologische aantasting en emotioneel geweld groot is: zelftwijfel, verlies van autonomie en verstoring van het zelfbeeld.
Wanneer deze vormen genormaliseerd raken, leert iemand zich aanpassen in plaats van begrenzen. Dat vergroot de kans op verdere escalatie.
In relaties, gezinnen, organisaties en instituten wordt gedrag sneller geaccepteerd wanneer degene die het vertoont positie, status of afhankelijkheid vertegenwoordigt. Heel vaak spelen hiërarchie en ongelijkheid een belangrijke rol.
Waarom herkennen lastig is
Normalisering werkt van binnenuit. Het beïnvloedt waarneming en taalgebruik. Wat ooit als grensoverschrijding werd ervaren, voelt later ‘normaal’. Dat maakt het lastig om in te grijpen, voor betrokkenen en voor de omgeving.
Bewustzijn als preventie
Het benoemen van (genormaliseerd) geweld is een vorm van preventie. Door ook de mildere vormen serieus te nemen, ontstaat ruimte voor veiligheid en verantwoordelijkheid.
Het vraagt bewustwording en actieve reflectie op ons gedrag en omgangsvormen naar elkaar.
Vanuit mijn (ervarings)deskundige expertise op het gebied van relationeel grensbewustzijn, systemisch geweld en maatschappelijke normverschuiving draag ik bij aan onderzoek, beleid en publieke dialoog over macht, verantwoordelijkheid en herstel.
Ik werk samen met professionals, organisaties en onderwijsinstellingen die deze thema’s zichtbaar en bespreekbaar willen maken. Mijn bijdragen richten zich op duidelijkheid, bewustwording en de morele dimensie van grensbewustzijn: hoe we als samenleving leren omgaan met deze thema’s.
Wil je samenwerken, mij uitnodigen als spreker of een inhoudelijk gesprek verkennen? Neem dan contact met me op.